Kategori: Makaleler

Giriş Merhaba arkadaşlar, gelin bugün tarihin tozlu raflarında birlikte bir pencere aralayalım: “İlk Türk devleti nerede kuruldu?” sorusu aslında yalnızca bir coğrafi sorudan çok daha fazlasını içeriyor. Çünkü bu soru bizi Orta Asya’nın uçsuz bucaksız bozkırlarına, göçebe kültürün devletleşme serüvenine ve bugün hâlâ yankılarını hissettiğimiz bir mirasa götürüyor. Bir yudum tarih, bir nefes kimlik… Hazırsanız, birlikte çıkıyoruz. — 1. İlk Türk Devleti ve Kuruluş Coğrafyası Tarih kaynaklarında “ilk Türk devleti” olarak sıklıkla gösterilen kuruluş, Asya Hun Devleti (Büyük Hun) ya da daha sonra daha belirginleşerek “Türk” adını kullanan Köktürk Devleti kapsamında değerlendirilir. Asya Hun Devleti, M.Ö. 3. yüzyıl‑2. yüzyıl civarında, Orta Asya bozkırlarında, özellikle…

F1’de Debriyaj Var mı? Derinlemesine Bir İnceleme Merhaba arkadaşlar, bugün tutkuyla merak ettiğim bir soru etrafında sohbet edelim: Formula One (F1) arabalarında debriyaj sistemi var mı? Bu soruyu sadece “evet” ya da “hayır” ile geçiştirmek yerine, kökenlerinden günümüzdeki kullanımına ve gelecekte bizi nelerin beklediğine kadar bir yolculuğa çıkaralım. Kökenler: Debriyajın Araba Tarihindeki Yeri İçten yanmalı motorlu araçların gelişimiyle birlikte manuel şanzımanlarda debriyaj pedalı standart haline gelmişti. Debriyaj (clutch), motorun şanzımandan geçici olarak ayrılmasını sağlayarak vites değişimi sırasında güç aktarımını keser. F1 dünyası da geçmişte bu yapı üzerine kuruluydu. Ancak zamanla hem şanzıman hem de debriyaj teknolojileri yarış‑araçları için evrim geçirdi.…

İrfan Can Orta Saha mı? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Değerlendirme Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Siyasal Bakış Siyaset bilimci olarak düşündüğümde, her strateji, her rol ve her etkileşim, toplumsal güç ilişkilerinin ve düzenin bir yansımasıdır. Güç, bir sistemin ve kurumların işleyişini şekillendirirken, toplumsal ilişkiler de bireylerin ve grupların bu güç odaklarında nasıl konumlandığını belirler. Bu bakış açısıyla, sadece politik arenada değil, futbol gibi alanlarda bile iktidar, strateji ve roller üzerinden benzer temalar görebiliriz. Futbol, bir toplumun ideolojik yapısının yansımasıdır. Sahada her oyuncu bir stratejist, her takım ise birer mikrokozmos gibi, toplumsal hiyerarşiler ve güç ilişkileriyle şekillenir. Bu bağlamda,…

Giriş Merhaba — medya okumalarına bilimsel bir merakla yaklaşan bir araştırmacı gibi sizlerle buluşuyorum. Bugün üzerinde duracağımız konu, Türkiye’nin saygın gazetelerinden Cumhuriyet Gazetesi’nin tirajı: Yani kaç adet gazetesi satılıyor, satış eğilimi nasıl, bu rakamlar ne anlam taşıyor? Bu yazıda hem verilerle hem kavramlarla bu konuyu sade, anlaşılır ve ilgi çekici şekilde ele alacağız. “Tiraj” ne demek ve neden önemli? İlk olarak kavramı netleştirelim: “Tiraj”, gazetenin belirli bir dönemde (günlük, haftalık vb.) basılı halde kaç adet kopyasının dağıtıldığı veya satıldığına dair ölçüdür. Medyada tiraj, o gazetenin erişim gücünü, okuyucu kitlesini ve dolayısıyla reklam/etki potansiyelini anlamak için kritik bir göstergedir. Bilimsel olarak bakarsak, tiraj → okuyucu sayısı → etki…

İnfial Ne Demek? Edebiyat ve Toplumsal Yapıların Kesişiminde Bir İnceleme Toplumsal Yapıların ve Bireylerin Etkileşimini Anlamaya Çalışan Bir Araştırmacının Samimi Girişi Toplumları anlamak, her zaman bir kültürün derinliklerine inmeyi gerektirir. Bu, yüzeydeki normlardan çok, insanların davranışlarını, düşüncelerini ve duygusal tepkilerini şekillendiren temel yapıları çözümlemeyi gerektirir. İnsanlar sadece bireyler olarak değil, aynı zamanda toplumun bir parçası olarak da sürekli etkileşim içindedir. Bu etkileşim, bazen çok ince bir şekilde, bazen de büyük toplumsal olaylarla belirginleşir. Toplumun şekillendirdiği normlar, insanların davranışlarını ve duygusal tepkilerini doğrudan etkiler. Bu yazıda, bir kelimenin, bir davranışın veya bir durumun nasıl toplumsal bağlamda şekillendiğine odaklanmak istiyorum. “İnfial” gibi…

İnatçı Bir Çocukla Nasıl Başa Çıkılır? Ekonomi Perspektifinden Bir Değerlendirme Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Üzerine Bir Ekonomistin Girişi Ekonomistler, kaynakların sınırlılığı ve bireylerin seçimlerinin sonuçları üzerine derinlemesine düşünürler. Her gün kararlar alırız ve bu kararlar, hangi kaynakları nasıl dağıtacağımızla ilgilidir. Eğitimin ve bireysel gelişimin bu sınırlı kaynaklarla şekillendiği bir dünyada, ebeveynler de çocuklarının eğitimine ve davranışlarına yön verirken benzer bir “kaynak tahsisi” süreci yaşar. İnatçı bir çocukla başa çıkmak, aslında sınırlı kaynakların (zaman, enerji, dikkat) en verimli şekilde nasıl yönetileceğine dair bir karar verme sürecidir. Ancak, bu süreç sadece ebeveynler için değil, aynı zamanda toplumun genel refahı ve geleceği…

Geleli Kebabı: Yöresel Bir Lezzetin Ekonomik Boyutları Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları: Ekonominin Temel Dinamikleri Bir ekonomist olarak, her seçim bir maliyet taşır. Kaynakların sınırlı olduğu dünyada, bu seçimler toplumları şekillendirir ve toplumsal refahı doğrudan etkiler. Ekonomik kararlar, sadece bireylerin değil, aynı zamanda toplumların gelecekteki yönelimlerini belirler. Bugün, bu makalede, Türkiye’nin nadir ve eşsiz lezzetlerinden biri olan Geleli Kebabı’nı incelerken, yemek kültürünün ardındaki ekonomik dinamikleri keşfedeceğiz. Peki, Geleli Kebabı hangi yöreye ait ve bu lezzetin ekonomik etkileri nelerdir? Geleli Kebabı: Nerede ve Neden Üretilir? Geleli Kebabı, Türk mutfağının az bilinen, ancak oldukça lezzetli ve özgün bir yemeğidir. Bu kebabın kökeni,…

“Coğrafya İnsan’ın Kaderidir” Sözü Kime Aittir? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Bir Psikolog Gözünden Coğrafyanın İnsan Üzerindeki Etkisi İnsan davranışlarını ve psikolojik süreçleri anlamak, bazen çevremizden, bulunduğumuz mekândan, hatta yaşam alanımızdan daha fazla etkilenip etkilenmediğimizi sorgulamaktan geçer. Bir psikolog olarak insan davranışlarını çözümlemeye çalışırken, her bireyin çevresiyle etkileşiminin ne denli önemli olduğunu fark ederim. Sonuçta, “Coğrafya insanın kaderidir” gibi bir söz, yalnızca fiziksel bir yerleşim alanının değil, aynı zamanda zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimimizin de şekillendirici bir gücü olduğuna işaret eder. Peki, bu sözün kaynağı nedir, ve gerçekten de coğrafya insanın kaderini belirler mi? Hem psikolojik hem de toplumsal açıdan bu…